|
|
 |
|
|
 |
23.02.2010 |
| Hvers vegna heitir normalbrauð þessu nafni? |
Svo virðist sem farið hafi verið að selja normalbrauð snemma á 20. öld. Í tveimur gömlum heimildum er því lýst á eftirfarandi hátt:
Normalbrauð, ósýrt, rúgbrauð, ljósleitt, mjög ljúffengt og hollt.
Ceres Normalbrauð ósýrt, tilbúið úr nýmöluðu mjöli úr bezta rúg, sem er þveginn áður og vandlega náð af hýðinu.
Um sama leyti má sjá í auglýsingum dæmi um orðin normalkaffi, normalljós, normallampi, normalnærfatnaður, normalmjólk og ýmis fleiri. Sennilega eru flest þessara orða komin til okkar úr dönsku þótt stóra sögulega orðabókin Ordbog over det danske sprog sé ekki með dæmi um þessar samsetningar.
Normal er þarna líklegast í merkingunni 'það sem að stærð, lögun, gerð er eftir ákveðnu normi eða ákveðinni reglu' og hefur þá vinnsla brauðsins eða sigtimjölsins, sem í það fer, ráðið heitinu. |
|
| Nánar » |
|
|
 |
26.01.2010 |
| Er franskbrauð óhollara en heilhveitibrauð? Og þá hversu miklu? |
Út frá næringargildi þessara afurða má fullyrða að heilhveitibrauð sé hollara en franskbrauð. Heilhveitibrauð inniheldur meira en franskbrauð af ýmsum B-vítamínum og steinefnum auk trefjaefna.
Munurinn á þessum brauðum liggur í því hveiti sem notað er. Í franskbrauð, eða hvítt brauð, er notað hvítt hveiti sem er í raun fínmalað hveiti, en í heilhveitibrauð er notað hveiti sem er ekki eins mikið malað og inniheldur því meira klíð og kím. Þar af leiðandi er meira af þeim næringarefnum sem koma úr klíði og kími, það er B-vítamínum og steinefnum, í heilhveitibrauði en franskbrauði.
En það sem munar líklega mest um í hollustu þessara brauða er að trefjainnihald er upp undir helmingi hærra í heilhveitibrauði en franskbrauði. Trefjainnihald er jafnvel enn hærra í grófari brauðum, svo sem þriggja korna brauðum og fjölkornabrauðum. Trefjar hafa margs konar jákvæð áhrif í líkamanum, sérstaklega í meltingarveginum, og eru jafnvel taldar geta varnað myndun krabbameins í ristli svo að eitthvað sé nefnt.
Þó svo að kostir heilhveitibrauðs umfram franskbrauð séu ótvíræðir, er franskbrauð og hvítt hveiti sem það er bakað úr alls ekki óhollt. Það er í rauninni nokkuð næringarríkt og því er ósanngjarnt af mörgum heilsusérfræðingum að setja það undir sama hatt hvað varðar óhollustu og hvítan sykur, sem er algjörlega næringarsnauður. Hvítt hveiti er í raun það sama og heilhveiti án klíðs og kíms. |
|
| Nánar » |
|
|
 |
26.01.2010 |
| Er hægt að nota hvannarfræ í brauð ef það hefur verið þurrkað? |
Í ætihvönn eru sambærileg efni og í risahvönn en í miklu minna mæli. Hún skilur samt eftir brúna bletti ef safi úr henni kemst í snertingu við húð. Blettir þessir hverfa ekki fyrr en að mörgum vikum liðnum og geta myndað blöðrur. Eftir þurrkun er þetta hins vegar ekki vandamál. Steinselja, sem er skyld jurt, hefur líka þessa eiginleika, mun vægari þó.
Fræ ætihvannar er fyrirtaks krydd, þurrkað og malað er gott að nota það líkt og pipar á kjöt og grænmetisrétti. Það er líka gott í jurtaseyði. Séra Björn Halldórsson í Sauðlauksdal nefnir meðal annars ætihvönn í Grasnytjum og segir:
Árið 1740, þegar hallæri var í Noregi, þurrkuðu bændur þessa urt (hvönn) með blöðum og rótum, og möldu og suðu saman við annað mjöl og átu so. Njólinn, fræið og rótin er það sem helst má gjöra brauð af saman við annað mjöl. |
|
| Nánar » |
|
|
|
|
|
|
|
